Zgadzamy się na dodatkowe zadanie, choć brakuje nam czasu. Odbieramy telefon, mimo że potrzebujemy odpoczynku. Odkładamy ważną rozmowę, bo obawiamy się czyjegoś rozczarowania. Potem trudno określić, czego właściwie chcieliśmy i na co naprawdę mieliśmy siłę. W takich sytuacjach warto przyjrzeć się swoim granicom.
Zacznij od konkretnej sytuacji.
Pytanie o granice staje się bardziej zrozumiałe, gdy odnosi się do codzienności. Co dokładnie jest dla mnie trudne? Kiedy zgadzam się na coś, czego później żałuję? Jakiego ustalenia zabrakło między mną a drugą osobą?
Możesz zauważyć potrzebę czasu na odpoczynek, spokojniejszego sposobu rozmowy lub jasnego podziału odpowiedzialności. Nazwanie tej potrzeby pomaga określić, co chcesz przekazać. Zamiast zaczynać od oceny całej relacji, przyjrzyj się jednej sprawie, którą można opisać.
Powiedz, o co Ci chodzi.
Asertywna komunikacja łączy jasne wyrażenie własnego stanowiska z szacunkiem wobec drugiej osoby. Warto mówić o konkretach, własnej perspektywie i możliwych ustaleniach. Pomocne może być unikanie uogólnień takich jak „zawsze” czy „nigdy”.
Tak mogą brzmieć przykładowe komunikaty:
- „Dziś nie wezmę kolejnego zadania. Mogę wrócić do niego w piątek”.
- „Chcę porozmawiać o tej sprawie spokojnie. Potrzebuję teraz przerwy”.
- „Kiedy termin zmienia się w ostatniej chwili, trudno mi zaplanować dzień. Ustalmy go wcześniej”.
To propozycje sformułowań, które warto dopasować do własnego języka. Istotne jest, żeby druga osoba mogła zrozumieć zarówno Twoje stanowisko, jak i to, czego dotyczy prośba.
Zostaw miejsce na odpowiedź.
Rozmowa o granicach może ujawnić różne potrzeby. Druga osoba może mieć inną perspektywę albo inaczej rozumieć dotychczasowe ustalenia. Warto jej wysłuchać i sprawdzić, czy dobrze się rozumiecie. Uzgodnienie rozwiązania wymaga czasem więcej niż jednej rozmowy.
Przyjrzyj się temu, co możesz ustalić elastycznie, oraz temu, czego potrzebujesz dla własnego bezpieczeństwa i codziennego funkcjonowania. Nie każda sprawa nadaje się do rozwiązania przez wzajemne ustępstwa.
Odpowiedzialność za własny kolejny krok.
Granica może dotyczyć tego, ile czasu poświęcisz na dodatkową pracę, kiedy jesteś dostępny lub dostępna i w jakim sposobie rozmowy możesz uczestniczyć. Pomaga odróżnić własną decyzję od oczekiwania, że druga osoba natychmiast zmieni swoje zachowanie.
Jeśli napięcie utrudnia spokojne porozumienie, można ustalić przerwę i powrót do rozmowy. W sytuacji przemocy lub zastraszania pierwszeństwo ma bezpieczeństwo oraz dostęp do wsparcia. Same techniki komunikacji nie zapewniają ochrony przed krzywdzeniem.
Jedna rozmowa na początek.
Na początek wybierz jedną sytuację. Zapisz, co się wydarza, czego potrzebujesz i jaki konkretny komunikat chcesz przekazać. Sprawdź też, czy masz warunki, by podjąć tę rozmowę. Taki krok pozwala oprzeć się na własnej sytuacji, zamiast próbować zmienić wszystko naraz.
W RAION możemy przyjrzeć się temu, co dzieje się w Twoich relacjach, jak rozumiesz swoje potrzeby i jakie działania są możliwe w Twoich warunkach. Celem konsultacji jest poznanie sytuacji oraz ustalenie odpowiedniego zakresu wsparcia.
Porozmawiajmy o Twojej sytuacji → · Sprawdź cennik
Więcej o komunikacji i relacjach
NHS Fife — Communication and assertiveness · NHS — Maintaining healthy relationships and mental wellbeing.
Zdjęcie wyróżniające: Bensu Günay / Pexels.